Ćwiczenia online
Zadanie CKE dostosowane do pracy online

Sprawdzian: 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2015 j.ang.

Sprawdzian 2009

Wiadomo, że nasze bociany w drodze na zimowiska w Afryce nie skracają sobie drogi i nie lecą nad Morzem Śródziemnym wprost nad Nil. Dlaczego? Przecież nawet małe ptaszki nie oblatują morza dookoła, tylko przelatują nad nim w kilka lub kilkanaście godzin.

Bocianie skrzydła są tak skonstruowane, że mogą wykorzystywać prądy unoszącego się w górę powietrza. Są one długie i – w porównaniu ze skrzydłami innych ptaków – bardzo szerokie. Ich wielka powierzchnia doskonale „chwyta” wznoszący się strumień powietrza. Bociany podróżują w przestworzach tak samo jak lotniarze, wykorzystując ruchy powietrza. Ale opór, jaki wywołują tak duże skrzydła, sprawia, że machanie nimi wymaga znacznego wysiłku. Spróbujcie pomachać lotnią! Szybowanie na nieruchomo rozpostartych skrzydłach w unoszącym się w górę powietrzu to lot prawie za darmo, każde zaś uderzenie skrzydłem to kosztowny wydatek energii.

W słoneczne dni powierzchnia ziemi rozgrzewa się, od niej nagrzewa się powietrze. A ponieważ jest ciepłe, unosi się w górę. W sprzyjających warunkach powstają unoszące się pionowo strumienie powietrza, tzw. kominy termiczne, w których bocian krąży, wznosząc się bez wysiłku na wysokość nawet wielu setek metrów. Następnie, wciąż bez poruszania skrzydłami, posuwa się do przodu o około dziesięć metrów na każdy metr utraty wysokości. Natrafiwszy na kolejne miejsce, w którym powietrze się unosi, znowu nabiera wysokości. Tak może wędrować godzinami, machnąwszy skrzydłami zaledwie kilka razy.

Nad pustynnymi regionami Azji Mniejszej i Bliskiego Wschodu mocno rozgrzanego powietrza nie brakuje, więc podróż, choć dłuższa, jest bardzo oszczędna. Natomiast nad morzem trudno o wznoszące się prądy powietrzne, a jeśli nawet powstają, to mają zbyt małą energię, by przydać się bocianom. Nad wodami przeważają wiatry poziome, więc bociany musiałyby niemal bez przerwy machać skrzydłami, do czego nie są przystosowane.

Na podstawie artykułu: Tomasza Cofty, http://bocian.polska.pl/bocianie_ciekawostki.

1. Tekst wyjaśnia, dlaczego bociany

A. odlatują z Polski do Afryki.
B. skracają sobie drogę nad Nil.
C. lecą do Afryki okrężną drogą.
D. spędzają zimę nad Nilem.

This movie requires Flash Player 9

2. Na którym rysunku zaznaczono linią przerywaną trasę wędrówek bocianów z Polski do Afryki?

zad45

This movie requires Flash Player 9

3. Opisując bocianie skrzydła, autor tekstu mówi: „Spróbujcie pomachać lotnią!”. Ma to skłonić czytelnika do

A. zainteresowania się lotniarstwem.
B. wyobrażenia sobie wysiłku bociana.
C. wyobrażenia sobie wielkości bociana.
D. wykonywania ćwiczeń fizycznych.

This movie requires Flash Player 9

4. Jak zachowuje się bocian, gdy znajdzie się w kominie termicznym?

A. Ucieka jak najprędzej.
B. Mocno macha skrzydłami.
C. Krążąc, wznosi się do góry.
D. Szybując, opada w dół.

This movie requires Flash Player 9