Sprawdzian 2013 4-6

Sprawdzian 2013

Tekst do zadań od 1. do 6.

Słowa kierowane przez jednego człowieka do drugiego mają ogromną moc. Mogą wzbudzić wzajemną życzliwość, sympatię, zaufanie i szacunek. Mogą też, niestety, obrażać, skłócać i siać nienawiść. Dlatego bardzo ważna jest kultura słowa, czyli takie oddziaływanie językowe, w którym nadawca wypowiedzi liczy się z odbiorcą i go szanuje.
Jak cię słyszą, tak cię piszą! To znaczy, że odbiorcy twojej wypowiedzi oceniają cię nie tylko za jej treść, lecz także za sposób jej wygłoszenia. Nawet mądra i poprawna gramatycznie wypowiedź może okazać się niezrozumiała dla słuchacza, jeżeli zostanie wymamrotana jednostajnym i zbyt cichym głosem.

Prawie każdy z nas ma więcej okazji do mówienia niż do pisania. Argumentowanie, opowiadanie, opis, sprawozdanie są przecież składnikami codziennych rozmów. Na co dzień także używamy takich ustnych gatunków mowy, jak polecenie, pouczenie, rozkaz, prośba, przeprosiny.

Wielka aktorka, Helena Modrzejewska, gdy była w Stanach Zjednoczonych, została zaproszona na przyjęcie wydane na jej cześć. Wśród gości nikt nie znał języka polskiego, ale wszyscy byli ciekawi jego brzmienia, prosili więc artystkę o recytację w jej ojczystym języku. Zgodziła się. Zapanowała zupełna cisza. Po chwili rozległ się jej piękny, głęboki głos. Był to głos pełen różnych uczuć: radości, smutku, rozpaczy. Mimo że nie rozumieli słów, wszyscy byli wzruszeni, a panie ukradkiem ocierały łzy. Po recytacji, po gorących oklaskach pytano Modrzejewską o tytuł recytowanego utworu. Odpowiedziała z przekornym uśmiechem: „Recytowałam polski alfabet”.

Ta anegdota zawiera wiele prawdy. Rzeczywiście, dzięki tonowi i barwie głosu można w pewnym stopniu porozumieć się nawet z cudzoziemcem w sytuacji, gdy rozmówcy nie znają nawzajem swoich języków. Obaj bowiem na przykład zrozumieją pytanie i zgodę na coś, odczuwają w głosie życzliwość lub obojętność. Jeśli ton i barwa głosu mają tak duże znaczenie w rozumieniu obcego języka, to jakże mocnym środkiem wyrazu są w języku ojczystym!

[287 słów]
Na podstawie: Maria Nagajowa, Sztuka dobrego pisania i mówienia, Warszawa 2003.

4. Polecenie, pouczenie, rozkaz wymieniono w tekście jako przykłady wypowiedzi

A. niepoprawnych.
B. poprawnych.
C. pisemnych.
D. ustnych.

[SWF]https://sprawdzian.kochamjp.pl/swf/abcd_d.swf, 600, 150 [/SWF]

5. Anegdota o występie Heleny Modrzejewskiej została przytoczona, aby dowieść, że

A. znajomość języków ułatwia porozumiewanie się.
B. wszyscy aktorzy powinni znać obce języki.
C. brzmienie głosu silnie oddziałuje na słuchacza.
D. polski alfabet zawsze pięknie brzmi.

[SWF]https://sprawdzian.kochamjp.pl/swf/abcd_c.swf, 600, 150 [/SWF]

6. Cechy tego tekstu wskazują na to, że jest on fragmentem

A. powieści historycznej.
B. książki popularnonaukowej.
C. przewodnika geograficznego.
D. słownika poprawnościowego.

[SWF]https://sprawdzian.kochamjp.pl/swf/abcd_b.swf, 600, 150 [/SWF]

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.